ارگونومی                       بازگشت به صفحه اصلی

 

 مراحل اجرای بازرسی:

در زیر مراحل پیشنهادی برای بازرسی کافی مشکلات محیط کار ارائه شده است:(مانوئل1991،اس تی جان و همکارانش1993)

1-مرور حوادث و آسیب ها و ادعای شکایت کارگران برای یافتن الگوهایی از صدمات که مربوط به کار می باشند.آنالیزیست باید مشکلات مرتبط با کار کهشامل مشکلات اسکلتی-عضلانی (کمردرد،درد شانه،سندرم تونل کارپال،تاندونیت،تنوسینویت،سپیدانگشتی،بورسیت،انگشت ماشه ای،اپیکوندلیتآرنج تنیس بازان)،کاهش شنوایی و شاخص های گرماوسرما را جستجو کند.

2-مرور تاریخچه ادعای پزشکی و اسناددرمانگاه ها و جستجو کردن صدمات و بیماری ها که می تواند برای محیط کار و طراحی روش کار همان طور که در بالا لیست شده است مرتبط باشد.

3-بررسی گزارشات صدمه و حوادث شرکت برای تعیین انواع از کارها که باعث صدمات و آسیب های متناسب با میشود.

4-بدست آوردن اطلاعات از منابع انسانی و دپارتمان های  کارکنان در ارتباط با کار که به میزان بالایی از غیبت وگردش کار همراه است این قبیل اطلاعات ممکن است گردش کار و غیبت را که به موجب محیط کار یا طراحی روش کار ضعیف را آشکار کند.

5-مصاحبه با منابع انسانی و دپارتمان کارکنان و آگاه کردن آن ها که در حین بازرسی شرکت کنند.

6-مصاحبه با کارگران و ناظران برای شناخت کارهایی که نیازمند حرکات تکراری،پوسچر نامطلوب،ویا اعمال نیروی زیادی می باشد.

7-مشاهده کارگران که آسیب زا انجام داده و استفاده از چک لیست مشاهده گران که در نواحی مشکل را تحت پوشش قرار نمی دهد یک ثبت کنندهویدیویی برای ثبت این نواحی و تهیه اسناد جز به جز از کارها خیلی پیشنهاد می شود.

8-کارگران در معرض خطر را مجبور کرده تا پرسشنامه مربوط به ناحیه کار را پر کنند.

9-نتایج مشاهده شخصی،ثبت ویدیوییو پرسشنامه کارگری آنالیز شود.

10-درباره مشکلات با مدیران و کارگران بحث کرده و ایده هایشان برای حل مشکلات بدست آوریم.

11-همه پیشنهادات و اعتبارشان را بر اساس اصول ارگونومی ارزیابی کنیم.

12-همه اصلاحات لازم در روش های کار و یا ایستگاه های کار رزا انجام دهید.

 

 ارزیابی آسیب ها(خسارات):

ارگونومیست باید به طور قطع عضو تیم ایمنی بوده و بازرسی کامل و جامع از صدمات محیط کار انجام داده و گزارشی از بازرسی که نیازهای کار و نیازهای مربوط به توانایی کارگرانرا نوشته و ارائه دهد.اطلاعات بدست آمده از این گزارشات می تواند برای تعیین میزان آسیب کار مورد استفاده قرار گیرد.

ارگونومیست باید اقدامات زیر را برای ارزیابی خسارات گزارش شده به کار گیرد:

1-مصاحبه(در صورت ممکن)با کارگران آسیب دیده برای بدست آوردن اطلاعات درباره چگونگی و زمان رخداد حادثه و آیا کارگران در ابتدا با آشنا بوده و اطلاعاتی درباره تاریخچه صدمات و آسیب ها و فعالیت های خارج از کار انجان می شود.

2-از کارگر(در صورت ممکن)برای تعیین حرکات و نیروی مورد نیاز برای انجام کار پرسیده شود

3-فرایند کارگران دیگر در بازجویی مسئله مشاهده شود و ایده های کارگران و پیشنهادات آن ها درباره کار بدست آورید.

4-اطلاعاتی از ناظران کارگر آسیب دیده در ارتباط با تاریخچه کار،تعداد شکایات و... بدست آورید.

 

 ارزیابی تلاتش های ارگونومی

آخرین قدم در ارزیابی فرایند محیط کار ارزیابی تلاش های ارگونومیست است در بسیاری موارد ،نتایج ارزیابی ارگونومی در زمان کوتاه دیده نمی شود و نیازمند ماه ها یا سالها برای درک کامل ارزیابی می باشد.به هر حال ثبت کردن تغییرات،تعین کردن ماتریکس های مناسب برای مونیتور کردن موفقیت برنامه ارگونومی به طور معمول لازم است.

ماتریکس زیر به طور موفقیت آمیز برای ارزیابی اثرات برنامه  ارگونومی استفاده می شود:

1-تقویت فرایند کار:سنجش تولیدات برای ملاحظه کردن تغییرات بعد از مداخله باید پایش شود نتیجه تولید باید روی کارگر تنها گسترش یافته و تولید در محدوده محلی و دپارتمانی امتحان شود.در بعضی موارد تولید از یک شخص یا حتی یک دپارتمان ممکن است کاهش یابد یا به طور کلی تولید محلی افزایش یابدنتیجه یک مداخله ارگونومی (اصلاح در زمان اضافی در یک فاز عملیات ممکن است در زمان صرفه جویی شود و تلاش در ایستگاه های کاری مختلف بیشتر در طول فرایندهای تولید باشد).

2-کاهش هزینه های آسیب/حادثه:همه هزینههای مستقیم و غیر مستقیم آسیب/حوادث پایش شود هزینه های مستقیم شامل:هزینه های پزشکی برای کارگران آسیب دیده،پرداخت بیمار،آسیب لوازم،افزایش مبلغ اضافی اضافی،هزینه های غرامت کارگران و کاهش تولید است.

هزینه های غیر مستقیم شامل:کاهش تولید،زمان رسیدگی و آنالیز حادثه،کاهش روحیه کارگران،هزینه کارگران جایگزین می باشد.

تخمین هزینه های حوادث به خصوص هزینه های غیر مستقیم مشکل می باشد اما باید تلاش شود تا هزینه ها به دقت ثبت شود.

مقایسه هزینه های مداخلات قبلی به دلیل ثبت و نگهداری ضعیف یا تغییرات در تعاریف هزینه های مستقیم و غیر مستقیم ممکن است مشکل باشد.

3-کاهش هزینه های غیر تولیدی:شامل کاهش هزینه های آموزشی به موجب پایین آمدن میزان صدمات،کاهش کمک های اولیه،کاهش زمان برای کارمندان که درباره حادثه صحبت می کنند.

محاسبه هزینه های غیر تولیدی مشکل است ولی تلاش برای ثبت این قبیل هزینه ها سودمند است.

4-تقویت نیروی کار:کارهای ارگونومی باید برای تطبیق بخش زیادی از نیروی کار طراحی شود مفاهیمی چون تیم کاری و نیازهای کار اجازه می دهد که چرخش کارگران در کارهای مختلف بیشتر شده وباعث افزایش مهارت های کاری آن ها می شودشرکت می تواند از نیروی کار ماهر جهت جبران نیروی کار اسیب دیده استفاده شود.

5-تقویت روابط کارگران:کارگران در ارزیابی ارگونومیکی از ابزار کارهایشان،علاقه شرکت در ایجاد محیط کار ایمن،بدون استرس و تولیدزا برای کارگرانشان باشد.

اغلب شرکت ها به دلیل ترس شکایات کارگران (در صورت فراهم نشدن امکانات)مایلبه مطالعه محیط کار و کارگران نیستند.این قبیل بی میلی باعث به تاخیر انداختن مشکلات شده که باعث مشکلات خیلی جدی و هزینه های زیادی در آینده باشد.

 

کاربرد ها و بحث ها:

برنامه ارزیابی موفقیت آمیز به یک بررسی جامع نیاز دارد. ایجاد نیروی کار ارگونومی شامل نمایندگان واحدهای مختلف سازمانیک عامل مهم برای رسیدن به هدف می باشد.

با دانستن دانش کارگران درباره نیاز های کارشان،ایده هایی درباره محیط کارشان،نیروی کار ارگونومی می تواند کارگران را برای تقویت سیستم کارمشارکت دهد.(مونتنت1994)

ارزیابی ارگونومیکی باید توسط تیم ارگونومی متخصص انجام گیرد به طور ایده آل همه اعضا تیم باید اصول ارگونومی و آنالیز روش پژوهش را آموزش دیده باشند.

به هر حال اگر این مقدور نباشد تیم باید توسط ارگونومیست ماهر برای تهیه بیانیه و آنالیز رهبری شود.

 

 

 

اجرای برنامه ارگونومی

 

مقدمه:

برنامه های ارگونومی ممکن است به خاطر نگرانی شرکت برای تامین محیط کار ایمن و مفید برای تشویق کارگرانش و از سوی دیگر ترس اجرای نامنظم برنامه که باعث انگیزش شکایت کارگران نسبت به اقدامات ارگونومی شود بیشتر شرکت ها معمولا بین این دو محدوده قرار می گیرند.زمانی که بیشتر سازمان درباره رفاه کارگرانشان نگران می شوند بعضی بهانه ها منطقی در پشت برنامه های ارگونومی وجود دارد. اغلب  برای هزینه های پزشکی بالا یک برنامه ارگونومی منطقی برای تلاش ارگونومی تهیه می شود.اغلب به دلیل رقابت بالا در بازار های جهانی سازمان های پیشرفته هزینه های خود را در همه سطوح بررسی می کنند.

در گذشته بسیاری از سازمان ها به صدمات به عنوان هزینه          نگاه می کردند و کمتر ازپوسترهای ایمنی و جلسات ایمنی خاص برای نمایش هزینه های آسیب های محیط کار انجان می دادند.

انتظارات کارخانه                   آن قدر از نظر اتوماسیون پیشرفته است که هیچ کمبود پرسنل را احساس نمی کندهزینه های کار جسمی بخش مهمی از هزینه های کامل بسیاری از تولیدات را شامل می شوند.صنعت شروع به شناسایی هزینه های غیر ضروری که بت طراحی ضعیف محیط کار و عدم تطابق بین توانایی های انسان و نیاز های کار همراه می باشد می تواند با یک برنامه ارگونومی موثر آن را کنترل کرد.

 

 مدیریت برنامه ارگونومی:

برای اجرای موفق یک برنامه ارگونومی باید توسط سازمان حمایت شود این همان روش تیم ارگونومی است که اغلب موفق آمیز است یک تیم ارگونومی شامل ارگونومیست ها،مهندسان،کارکنانزشکی،کارکنان ایمنی،ناظران خط تولید و کارگران ساعتی می باشند که برای بسیاری از جنبه هاآن ها از چک لیست ها،مطالعات ارزیابی ارگونومی استفاده می کنند.

ابتدا تیم ارگونومی شکل گرفته که باید مجموعه اهداف خود را تعریف کنند اهداف دپارتمان تیم ارگونومی باید به طور رسمی گسترش یافته و بر کارگران و مدیران شناخته شده باشد یکی از اهداف اصلی این برنامه ها ،بالا بردن آگاهی ارگونومی در کل سازمان است برنامه آموزش معمولی شامل آموزش درخانه،موارد کوچک و انتشار اطلاعات نوشته شده باشد.دوباره چیزی که مهم است حمایت این برنامه ها توسط کارگران و مدیران می باشد.تلاش ارگونومیست ها بیشتر مستلزم اجرای بخش های راکتیو وپراکتیو می باشد.پروزه های ارگونومی هم به صورت راکتیوبرای پاسخ به نیاز های بخش تولید و هم به صورت پراکتیو به عنوان پروژه انجام شود.به منظور بازنگری ایمنی ،تولید،کارکنان و دیگر پایگاه اهی اطلاعاتی که می توانند برای نشان دادن نواحی که ممکن است برای مداخلات ارگونومی مفید باشد استفاده شود بسیار مهم است که تیم ارگونومی تماس با نواحی تولید و نمایش نیازهایشان و مواذد که از آنها ناشی می شود را حفظ کنند یکی از بهترین پیشرفت ها برای هر برنامه اعلام پشتیبانی و تایید زبانی برنامه ارگونومی توسط کارگران و ناظران خط تولید می باشد.

به هر حال تیم ارگونومی باید فقط صرفا به حمایت زبانی برای برنامه هایش اعتماد کند مداخلات ارگونومی باید خوب ثبت شوند.ثبت مداخلات می تواند بر اساس آنالیز قبل و بعد از فعالیت ها به مانند تهیه تاریخچه تلاش های ارگونومی که با مدیریت مرتبط است و یا گروه های ارگونومی دیگرساختمان ها در محدوده سازمان یا حتی با دیگر گروه های خارج از سازمان مرتبط است                                                                                        بازگشت به صفحه اصلی

 

 

آنتروپومتری                                    بازگشت به صفحه اصلی          

    الهه کاظمی      کارشناس بهداشت حرفه ای

در محیط کاراز داده های آنتروپومتری در سه مبحث اساسی استفاده می شود .

    نیاز های بینایی شغل ماننداتاق فرمان یا کنترل که باید تور کافی برای دسترسی به کنترلها وجود داشته باشد.  

    حدود دسترسی: اپراتور به ادوات و وسایل مورد نیاز جهت انجام کار به راحتی دسترسی داشته باشد  .

      نیروی مورد نیاز برای انجام کار: شخص با توجه به شرایط فیزیکی خود نیروی لازم جهت انجام کار را داشته باشد

      منابع دسترسی به داده های آنتروپومتری  

1-اندازه گیری مستقیم : ابعاد بدن فرد را با استفاده از وسایل اندازه گیری مثل کولیس،اندازه گیری کنیم . این روش کمترین کاربرد را دارد.

2-روش Table:اطلاعات در جداول مخصوص موجود است بر اساس صدک های 5و 50و 95 زنان و مردان  یا براساس میانگین و SD تهیه شده است  . در کتاب دکتر طیاری جداول بر اساس میانگین و SD آمده  است.

3-  استفاده از روشTempelet :

یک الگو (آدمک ) که بر اساس  صدک 50 ام مردان  با کوچک نمایی یکدهم ساخته شده است . لذا با اندازه گیری هر بعد و ضرب آن در عدد 10 اندازه آن بعد در صدک 50 ام بدست می آید  برای بدست آوردن اندازه آن بعد در صدک های دیگر با بستن تناسب (طول بعد نسبت به قد ) به دست می آید .

 

4-  استفاده از روشDrill &Contini : با توجه به اینکه طول ابعاد بدن نسبتی از قد است .

 

         مراحل استفاده از داده های آنتروپومتری

 

1- آنالیز دقیق شغل :مرحله به مرحله شغل را آنالیز کرده و نقاط خطرشغل را تعیین می کنیم شامل دسترسی ، نگهداری ، نصب کنترلها و ... یعنی نقاط مشکل زای ارگونومیک را شناسایی نماییم  .

2-    ابعاد مرتبط بدن برای طراحی :تعیین ابعاد مرتبط با طراحی کارو صدک های مرتبط در واقع  یافتن ابعاد مورد نیاز بدن برای شغل مورد نظر( 

3-    استفاده ازداده های آنتروپومتری برای طراحی اولیه یا طراحی های مجدد :تغییرات حتما باید با نظر خود اپراتور باشد.حتی می توان ایده های کاربردی  بهتری در مورد روشهای کنترلی از اپراتور گرفت چون او با مشکل بیشتر در تماس است .

4- بررسی کنیم که طرح واقعا ریسک خطر را کاهش داده یا خیر ؟